(Uit Meander Magazine Afl. 183 van 21 april 2002)
Geheel ten onrechte wordt wel eens gedacht dat in Meander alleen Ernstige en Zware teksten
welkom zijn. Om weer eens onder de aandacht te brengen dat ook 'light verse' van goede kwaliteit
een plaats in Meander verdient, organiseren wij een wedstrijdje: maak je eigen clerihew!
Een clerihew is, net als het kwatrijn, een vierregelig gedichtje. Anders dan het kwatrijn heeft
de clerihew geen vast aantal versvoeten per regel. En anders dan in het algemeen voor een kwatrijn
geldt, is de inhoud niet serieus, maar 'light'.
De clerihew werd eind 19e eeuw bedacht door Edmund Clerihew Bentley. Metrum en regellengte zijn
vrij (traditioneel zijn de regellengten ongelijk - de derde is vaak extra lang - en is er weinig
metrum te bespeuren), het rijmschema is
aabb, de eerste regel bevat een persoonsnaam en
in de vierde regel staat een uitdrukking, trefwoord of woordspeling die op de
persoon in de eerste regel van toepassing is. De clerihew staat in de verleden tijd, behandelt
vaak een historisch gegeven en heeft meestal geen titel.
Als voorbeeld twee clerihews uit een serietje over Nederlandse dichters, geschreven door
Meanderredacteur Edith de Gilde:
De dichter J.C. Bloem
vergaarde eeuwige roem
slechts door te wandelen, een keer 's avonds laat
domweg gelukkig, in de Dapperstraat.
De dichteres M. Vasalis
had een afkeer van wat banaal is.
Zij maakte haar borst onverschrokken nat
en ging met de idioot in bad.
Een voorbeeld van Drs. P, de grote meester van het light verse en auteur van
het Handboek voor Plezierdichters:
Karel IX
Wou dat het koppen regende
Toen de Bartolomeusnacht werd afgefloten
Zei hij zelfs: Ik heb (Hu!) genoten!
Zie ook
www.yourbooklink.com/poetry/poeticforms/lightverse/theclerihew
(Uit Meander Magazine Afl. 189 van 9 juni 2002)
Uitslag van de wedstrijd "Maak de mooiste clerihew!"
43 mensen stuurden ons in totaal maar liefst 128 vierregelige gedichten toe.
Niet al die inzendingen waren clerihews volgens de regelen der kunst, maar
veel wel, dus er viel een hoop te kiezen. Zoals te verwachten was,
inspireerde de buitengewone verkiezingsstrijd die in Nederland werd gevoerd
een aantal dichters. Middenin die strijd, en ook middenin de inzendperiode,
werd Pim Fortuyn vermoord. Onmiddellijk trok een van de inzendsters haar
clerihew over Fortuyn terug en ook wij als redactie waren en zijn van mening
dat light verse - zeker een clerihew met zijn op de persoon gerichte
karakter - in deze omstandigheden niet past. We hebben dat aan de
desbetreffende inzenders laten weten. Uit alle inzendingen maakten we eerst
een 'longlist' van vijftien clerihews, die uiteindelijk leidde tot een
toptien en een winnares. Op de 'longlist' stonden behalve de clerihews die
hieronder worden gepubliceerd bijdragen van Theo van de Leur, Jacob de
Bruin, Wicher Ponne, Danny Koningstein en Bert Paanakker. Bij de uitslag
moet worden aangetekend, dat de nummers 1 en 2 gelijk zijn geëindigd. Bij
'gelijke kwaliteit' hebben we als winnend gedicht de voorkeur gegeven aan
een Nederlandstalige clerihew. Winnares van de
wedstrijd "Maak de mooiste clerihew" is dus geworden: Hansje Smit met haar
gedicht over Lodewijk XIV. Zij ontvangt de boekenbon. Maar ook Aaike Jordans
met zijn gedicht over de jonge Shakespeare verdient lof en eeuwige roem! We
danken alle inzenders van harte voor hun deelname en hopen dat ze zich een
volgende keer weer met even groot enthousiasme in de strijd zullen storten.
1. winnend gedicht
De veertiende Franse Lodewijk
Verdreef eenieder uit zijn rijk,
Keek om zich heen en riep vol schrik:
"Nom de Dieu, de staat ben ik!"
Hansje Smit
2.
Young Shakespeare, like the other boys
sweated on questions, multiple choice.
What's the right answer, reflected he,
is it 2-b or not 2-b?
Aaike Jordans
3.
De tekstdichter J.P. Heije
Kon zijn eigen falen niet lije.
Bij een writersblock stamelde hij verstoord:
"Een man een man, geen woord geen woord".
Hansje Smit
4. (ex aequo met 5 en 6)
The double Dutch literary larycooker John O'Mill
is all many years very still.
Perhaps he sprinkled his writersblock with a gheter.
He better gave himself a pack on his meter.
Paul Delfgaauw
5.
Toen Vincent van Gogh zijn oorlel stuurde
Naar een hoertje dat terstond in het pakketje gluurde
Sprak zij: "Je kunt me nog meer vertellen
Ik hou van je kwast, maar niet van je lellen"
Riet Melai
6.
Met Joop, het vriendje van Reve
kon je altijd wel iets vreemds beleven
met Gerards geld wist hij zich eindeloos te verzetten
tóch zei hij op de kleintjes te letten.
Joop Komen
7. (ex aequo met 8 t/m 10)
Rembrandt van Rijn
schilderde lichten dramatisch fijn
en dat was wel het laatste waar Frans Banning Cocq aan dacht
bij het zien van zijn nachtwacht.
Eugène Ammann
8.
Monica Lewinsky
maakte een afwerend gebaar en riep: 'Ammenooitnie!
Dat postcoïtale rokertje, Bill, sprak ze boos,
riekt wel heel sterk naar een sigaar uit eigen doos!'
Danny Koningstein
9.
Erik of Het Klein Insectenboek van Bomans
gaf menigeen de kans
om zonder intensieve therapie
te genezen van zijn acarofobie.
Anneke van Schaik
10.
Loevensteins Hugo de Groot
ontsnapte aan water en brood
was snellezer louter uit list
zo kreeg de bieb hem terug in de kist
Bert Paanakker